Para Çeşitleri

Para kavramı tarihte şu anki bilinenin aksine çok çeşitli meteryaller için kullanıldı. İlk akla gelen altın gümüş vs. gibi madenler olsa da . Bunları 4 grupta toplayabiliriz:

a) Mal Para: İlkel toplumlarda malın malla değiştirildiği ölçü birimidir. Takas ekonomisi denilen ilkel endüstrinin mübadele araçları başlıca: Deri, tuz, tütün, kurutulmuş balık, midye kabuğu vb. değişim araçlarıdır.

b) Maden Para: Değerli madenlerin işlenip figürler ve değer ifadeleriyle değişim aracı olduğu devirdir. Altın ve gümüş ve bakır paralardır. Bu madenlerin kıymetli, işlenebilirliği zor, çok az bulunması, paraya atfedilen değerin madensel değer karşılığının hemen hemen eşit olması, değerini kaybetmeden çok küçük parçalara bölünebilmesi maden paranın cazibesini arttırmıştır. 

İlk para M.Ö. 7. yüzyılda Manisa'nın Salihli ilçesinde kalıntıları bulunan Lidyalıların başkenti Sardes (Sart) uygarlığı tarafından gümüş – altın karışımı ilk paranın basıldığı bilinir. 1329’da da Orhan Bey zamanında Osmanlı Devleti’nde ilk gümüş para basılmıştır.

c) Temsili Para: Altın, gümüş gibi madenlerin özellikle son yüzyılda yavaş yavaş terkedilerek onu temsil eden kağıt ve maden olarak fazla değer taşımayan nesneleri karşıladığı dönemin paralarıdır.

Altın ve gümüşe bağlı sertifikalar, banknot, kâğıt para ve ufaklık (metal) para bu türdendir. Temsili paranın en önemli özelliği üzerinde yazılı değerle paranın yapıldığı değerin çok farklı olmasıdır. Para ilk kullanılmaya başlandığında altın ve gümüşün azlığından ve kolayca taşınamadığından halk elindeki altını güvendiği sarrafa vererek ondan bu altın karşılığı sertifika alırdı. Sertifika da altınlar yerine geçmekteydi. Zamanla banknotlar, kâğıt paralar ve ufaklık paralar piyasaya girdi. Önceleri karşılıksız olarak basılan banknotlar ve kâğıt paralar büyük sorunlara yol açtı. Değerli metallerden yapılmış ufaklık paralar da enflasyon dönemlerinde, metali belirtilen paradan daha değerli olduğu için piyasadan silinmiştir. Gresham Kanunu olarak bilinen “Kötü para iyi parayı kovar” düşüncesi de bunu anlatmaktadır.

d) Kaydi Para: (Banka Parası) Gelişmiş ülkelerin ödemelerine kolaylık getirmek için bankalar tarafından oluşturulmuş paradır. Gelişmiş ülke ödemelerinin çoğu para ile değil de banka parası denilen çeklerle yapılmaktadır. Çekler nakil yoluyla hesaptan hesaba aktarılır.
Google+ paylaş

Benzer Konular :

    Yorum yapın
    Facebook yorumları

0 YORUM YAPILDI. Görüşünüzü belirtin ! :

Yorum Gönder

►Bir profiliniz yoksa "Yorumlama biçimi" seçeneğinden "Adı/URL" kısmına isminizi yazarak (url zorunlu değil) veya "Anonim" bölümüne tılayarak yorumunuzu yazabilirsiniz.