Türkiye'de 394 sayılı kanun ile resmi tatilin cuma olduğu yıllar


Ahmet Davutoğlu'nun "Cuma günleri öğle tatilinin ibadet hürriyetini engellemeyecek şekilde kullanılabilmesi için Başbakanlık Genelgesi Taslağı hazırladık. Bundan sonra herkes huzur içinde cuma namazına gidecek. İsteyen gidecek isteyen gitmeyecek. Ama gitmek isteyenin huzur içinde gitmesini sağlayacak şekilde gerekli esneklik gösterilecek. Cuma günleri bir bayram günü kutlaması şeklinde bütün Türkiye'de kardeşliğimize daha fazla katkı sağlayacak bir ortam gerçekleşmiş olacak. Ama mesaiden de hiçbir kayıp yaşanmayacak" şeklinde yaptığı cuma ve cuma namazıyla alakalı çıkışı tartışmaları da beraberinde getirmişti.

Cuma düzenlemesi ve cuma gününün resmi tatil ilan edilmesi hususunda tartışmalar devletin düzeni, anayasal bütünlük ve laiklik eksenine kadar gitti. Sosyal medyada konu ile alakalı ünlülerden Enver Aysever'in attığı tweet'te “Cuma düzenlemesi yapılsa bile -ki bunu deneyecekler- kimse uymamalıdır. Buna direnmek yurtseverliğin ölçüsüdür. Laiklik bizi birleştirir" ifadeleri de çok konuşulmuştu.

Oysa, Türkiye Cumhuriyetinde 1924 yılından 1935 yılına kadar yaklaşık 11 yıl cuma günü resmi tatil olarak uygulandı.

Yaşanan tartışmaların ardından milliyet gazetesinde çıkan bir mülakatta Samsun Barosu Avukatı Mustafa Remzi Toprak'ın 1924 yılında kanunlaşan bir uygulamaya atıfta bulunarak şunları söyledi:  

Atаtürk dönеmindе çıkаrtılаn 'Cumа tаtili' yаsаsı rаstgеlе, yаnlışlıklа, birilеrinin аrаdаn bir yаsа tаsаrısı vеrmеsiylе tаtil оlmаmış, Türkiyе çаpındа tеmsilcilеrin bulunduğu vе dünyаyа ilаn еdilеn bir kоngrеdе аlınmış, TBMM tаrаfındаn аynеn yаsаlаştırılmıştır. 

Kаldı ki Atаtürk inkılаplаrı аdı аltındа оkutulаn inkılаplаr аrаsındа Cumа gününün rеsmi tаtil yаpılmаsının nеdеn оkutulmаdığı dа bir muаmmаdır.

Cumhuriyetin ilk yıllarında  Cuma günü Türkiye'de resmi tatil olarak ilan edilmesi ve uygulanması 1923 yılında yapılan İzmir İktisat Kongresinde alınan kararla belirlenmiş, yaklaşık iki ay sonra 21.04.1924 tarihli 394 sayılı kanunla yasalaşmıştır. 17 Şubat – 4 Mart 1923 tarihleri arasında toplanan Misak-ı İktisadi olarak da bilinen ekonomik tedbir ve kararların alındığı İzmir İktisat Kongresi'nde kabul olunan esasların ana başlıklarında Tüccar Grubunun İktisat Esasları olarak geçen bölümde cuma tatili şu şekilde yer alır:

İktisat Kongresi bugün saat 1'de Kazım Karabekir Paşa hazretlerinin riyasetinde beşinci ictima-i umumisini akdetmiştir. İctimada, Ticaret Grubu tarafından tanzim olunan kambiyo ve borsa meselesine ait lâyihayı kabul eyledi. Müteakkiben Cuma gününün tatil olması hakkındaki teklif de müttefikan kabul edilmiştir.

Alınan bu karar takip eden nisan ayında meclis tarafından yasalaşarak yürürlüğe girmiş yaklaşık 11 yıl boyunca iş ve sosyal hayatta uygulanmıştır.
kanun
Kaynak
1924 tarihinde yürürlüğe giren bu yasa ile Türkiye'de resmi tatil günü cuma olarak uygulandı. 27 Mayıs 1935’te Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun ile "Hafta tatili pazar günüdür. Bu tatil 35 saatten eksik olamamak üzere cumartesi günü saat 13'de başlar [...]" şeklinde değiştirilerek pazar günü resmi tatil olarak resmen uygulamaya başlanmıştır.

Söz konusu yasa 1 Haziran 1935 tarihli resmi gazetede yayımlanmıştır.

Hiç yorum yok

►Bir profiliniz yoksa "Yorumlama biçimi" seçeneğinden "Adı/URL" kısmına isminizi yazarak (url zorunlu değil) veya "Anonim" bölümüne tılayarak yorumunuzu yazabilirsiniz.