Karşılıksız çek kesmenin cezası nedir?


Karşılıksız çıkan çekler iyi niyetli keşideci ile alacaklıların yıllardan beri bir türlü çözülemeyen konulardan biri. Bir dönem çeki karşılıksız çıkanlara hapis cezası tartışılırken sonraları çek alacaklılarının da bitmeyen mağduriyetleri ortaya çek mağdurları gibi hatırı sayılır bir kitlenin hak arama mücadelesine dönüştü. 

Konuyla ilgili olarak Resmi gazetede yayınlanan 6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 63. Maddesinde karşılıksız çek veren kişiler için yeni yaptırımlar bulunmakta. 

Karşılıksız çek kesmenin cezası

Yapılan bu değişiklik ile karşılıksız çek verenler, her bir çek için bin 500 güne kadar adli para cezasına çarptırılacak

Karşılıksız çek ile ilgili kanun metni:

MADDE 63
(1) Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, binbeşyüz güne kadar adli para cezasına hükmolunur. Ancak, hükmedilecek adli para cezası; çek bedelinin karşılıksız kalan miktarı, çekin üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanuna göre ticari işlerde temerrüt faizi oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile takip ve yargılama gideri toplamından az olamaz. Mahkeme ayrıca, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına; bu yasağın bulunması hâlinde, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının devamına hükmeder. Yargılama sırasında da resen mahkeme tarafından koruma tedbiri olarak çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına karar verilir. Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı, çek hesabı sahibi gerçek veya tüzel kişi, bu tüzel kişi adına çek keşide edenler ve karşılıksız çekin bir sermaye şirketi adına düzenlenmesi durumunda ayrıca yönetim organı ile ticaret siciline tescil edilen şirket yetkilileri hakkında uygulanır. Koruma tedbiri olarak verilen çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararlarına karşı yapılan itirazlar bakımından 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 353 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü uygulanır. Bu suçtan dolayı açılan davalar icra mahkemesinde görülür ve İcra ve İflas Kanununun 347, 349, 350, 351, 352 ve 353 üncü maddelerinde düzenlenen yargılama usulüne ilişkin hükümler uygulanır. Bu davalar çekin tahsil için bankaya ibraz edildiği veya çek hesabının açıldığı banka şubesinin bulunduğu yer ya da hesap sahibinin yahut şikâyetçinin yerleşim yeri mahkemesinde görülür.”

(2) Birinci fıkra hükmüne göre çek karşılığını ilgili banka hesabında bulundurmakla yükümlü olan kişi, çek hesabı sahibidir. Çek hesabı sahibinin tüzel kişi olması hâlinde, bu tüzel kişinin mali işlerini yürütmekle görevlendirilen yönetim organının üyesi, böyle bir belirleme yapılmamışsa yönetim organını oluşturan gerçek kişi veya kişiler, çek karşılığını ilgili banka hesabında bulundurmakla yükümlüdür. Birinci fıkra uyarınca hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilenler, yasaklılıkları süresince sermaye şirketlerinin yönetim organlarında görev alamazlar. Ancak, hakkında yasaklama kararı verilenlerin mevcut organ üyelikleri görev sürelerinin sonuna kadar devam eder.”
Kanuna göre, karşılıksız çek keşide edenler artık adli para cezasına çarptırılarak suç işlemiş sayılacak. Bunun yanında çek hesabı açtırmanın yolu da kısıtlanıyor. Yani bir kişi çek hesabı açtırmak isterse önce başvuru evraklarının yanında bankaya adli sicil kaydını ibraz etmek zorunda. sicil kaydı bozuk olanlar çek hesabı açtıramayacak. 

Yasayla birlikte bankalara da sıkı denetim ve kontrol mekanizması da yeni bir süreç. Bankalar gerçek veya tüzel kişilerin veya şirket yetkililerinin üzerinde çek hesabı açma yasağının olup olmadığını kontrol etmek zorunda. 

Süreç nasıl işliyor?

Karşılıksız çıkan çeki keşide eden kişiler için çek hamilinin şikayeti ile birlikte mahkeme süreci başlayarak yargılama sonunda keşideci suçlu bulunursa bin beşyüz güne kadar adli para cezası uygulanabilecek. Bu para cezası karşılıksız çıkan çekin üzerinde yazan tutar ile çekin düzenlenme tarihi baz alınarak hesaplanacak. Yargılama sonucunda hakkında çek hesabı açma ve çek düzenleme yasağı çıkarılan kişiler bu yasak üzerlerinden kalkana kadar sermaye şirketlerinin yönetim organlarında görev almaları yasaklanacak.

Karşılıksız çek kesene hapis cezası var mı?

Söz konusu yasanın 63. maddesinin 11. fıkrasına göre; "Birinci fıkra uyarınca verilen adli para cezalarının ödenmemesi durumunda, bu ceza, 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 106 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan kamuya yararlı bir işte çalıştırma kararı verilmeksizin doğrudan hapis cezasına çevrilir.” ibaresi bulunmaktadır.

Hiç yorum yok

►Bir profiliniz yoksa "Yorumlama biçimi" seçeneğinden "Adı/URL" kısmına isminizi yazarak (url zorunlu değil) veya "Anonim" bölümüne tılayarak yorumunuzu yazabilirsiniz.